PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC CỦA GIA ĐÌNH POLGAR

 

Nói đến vai trò của gia đình trong sự nghiệp cờ vua của kỳ thủ thì không thể không nói đến phương pháp giáo dục đặc biệt của 2 gia đình (gia đình của kỳ thủ Polgar và gia đình của kỳ thủ Kamsky). Ở đấy chúng ta xem cách giáo dục của gia đình Polgar.

Gia đình kỳ thủ Polgár là một thí dụ nổi tiếng về giáo dục có chủ đích, với triết lý tập trung vào việc nuôi dưỡng tài năng qua một môi trường đặc biệt. Cha của các chị em Polgár, ông László Polgár, một nhà tâm lý học người Hunggary tin rằng tài năng không phải bẩm sinh mà có thể được phát triển thông qua giáo dục có hệ thống và chuyên sâu từ nhỏ. Dưới đây là những yếu tố quan trọng trong phương pháp giáo dục của ông:

1. Quan niệm giáo dục cốt lõi

László Polgár tin rằng bất kỳ đứa trẻ nào cũng có thể trở thành thiên tài nếu được đào tạo đúng cách. Ông nổi tiếng với câu nói:
"Thiên tài được tạo ra, không phải sinh ra."

Triết lý này dẫn đến quyết định chọn một lĩnh vực cụ thể để tập trung đào tạo từ sớm. Trong trường hợp này, ông chọn cờ vua.

2. Học từ nhỏ và đào tạo chuyên sâu

* Lý thuyết của giáo sư tâm lý học người Thụy Điển Anders Ericsson cho rằng hầu hết mọi người có thể đạt được chuyên môn trong lĩnh vực họ chọn với 10.000 giờ thực hành sâu trong hơn 10 năm sẽ thu được kiến thức rộng. (Từ lý thuyết này trong lĩnh vực cờ vua phần đông kỳ thủ đạt trình độ Đại kiện tướng phải có khoản 10.000 giờ thực hành chuyên sâu.)

• Các chị em Polgár (Susan, Sofia, và Judit) được làm quen với cờ vua từ rất nhỏ.
• Họ thực hành cờ vua hàng ngày trong nhiều giờ, đồng thời tham gia các giải đấu để tích lũy kinh nghiệm thực chiến.
• Môi trường học tập tập trung cao độ với một hệ thống bài tập rõ ràng và đầy thách thức.

3. Môi trường học tập khuyến khích và sáng tạo

• Gia đình Polgár tạo ra một môi trường khuyến khích việc học, với hàng ngàn cuốn sách về cờ vua và các tài liệu giáo dục khác.
• László và mẹ của các cô gái, Klara, luôn ủng hộ và động viên con, giúp các con giữ được sự hứng thú và niềm đam mê với cờ vua.
• Giáo dục không chỉ giới hạn trong cờ vua, mà còn bao gồm nhiều lĩnh vực như ngôn ngữ, toán học, và nghệ thuật, để phát triển tư duy toàn diện.

4. Không theo hệ thống giáo dục truyền thống

Gia đình Polgár quyết định không gửi các con đến trường truyền thống mà tự giáo dục tại nhà. Điều này giúp họ linh hoạt trong việc tập trung vào cờ vua và tránh những rào cản không cần thiết từ hệ thống giáo dục phổ thông.

5. Động lực cá nhân

Một yếu tố quan trọng là sự đam mê và quyết tâm của chính các chị em Polgár. Judit Polgár, người em út và được coi là kỳ thủ nữ mạnh nhất trong lịch sử cờ vua, đã thể hiện niềm yêu thích cờ vua mãnh liệt và tinh thần cạnh tranh không ngừng nghỉ.

Thành tựu của các chị em Polgár:

• Susan Polgár (Polgár Zsuzsa): Nữ kỳ thủ đầu tiên đạt danh hiệu Đại kiện tướng quốc tế (Grandmaster) vào năm 1991.
• Sofia Polgár (Polgár Zsófia): Một trong những kỳ thủ xuất sắc nhất thời trẻ.
• Judit Polgár (Polgár Judit): Được coi là một trong những nữ kỳ thủ cờ vua vĩ đại nhất, từng đánh bại nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới, bao gồm cả Garry Kasparov.

Kết luận

Phương pháp giáo dục của gia đình Polgár chứng minh rằng, với sự kiên trì, tập trung và một môi trường phù hợp, bất kỳ tài năng nào cũng có thể được phát triển. Tuy nhiên, điều này cũng gây tranh cãi, vì không phải ai cũng đồng ý rằng việc đào tạo chuyên sâu từ nhỏ là tốt cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Dẫu vậy, gia đình Polgár vẫn là một biểu tượng trong lịch sử giáo dục và cờ vua thế giới.

(từ chat GPT và quyển dạy cờ vua cho trẻ em đúng cách)

Tiểu sử Magnus CARLSEN

 

Magnus CARLSEN

Magnus Carlsen sinh ra tại Tonsberg, Na Uy vào năm 1990 trong một gia đình kỹ sư. Khi mới hai tuổi, cậu bé có thể giải được trò chơi xếp hình 50 mảnh và khi bốn tuổi, cậu bé có thể lắp ráp các bộ Lego dành cho trẻ em từ 10 đến 14 tuổi. Cậu bé cũng có trí nhớ đặc biệt và có thể nhớ dân số, quốc kỳ và thủ đô của mọi quốc gia trên thế giới khi mới năm tuổi. Vào thời điểm đó, cha cậu bé đã dạy cậu cách chơi cờ vua, nhưng ban đầu cậu bé không mấy hứng thú với trò chơi này.

Khi mới 8 tuổi 7 tháng, Magnus đã tham gia giải đấu đầu tiên. Tài năng to lớn của cậu khó có thể che giấu, vì vậy đầu tiên là Torbjorn Ringdal Hansen (do tự luyện tập mà cậu đã tiến từ elo 904 lên 1907 trong một năm!) và sau đó là GM số 1 người Na Uy Simen Agdestein đã bắt đầu huấn luyện Carlsen. Đến năm 10 tuổi, Magnus đã đạt elo xếp hạng FIDE đầu tiên - 2064. Trong hai năm tiếp theo, cậu đã chơi gần 300 ván cờ giải đấu với các đối thủ tương đối mạnh và được trao danh hiệu IM vào năm 2003. Cậu không bao giờ có một lịch trình học tập nghiêm ngặt, nhưng vẫn tiếp tục đọc ngấu nghiến sách cờ vua và tự mình phân tích các thế cờ. Trí nhớ đặc biệt của cậu cho phép cậu nhớ hàng nghìn ván cờ vua - một kỳ tích không thể tưởng tượng được đối với một người bình thường. Cùng với việc rèn luyện trí óc, Carlsen luôn là người hâm mộ thể thao và có lối sống năng động: chơi bóng đá và quần vợt, trượt tuyết, đi bộ đường dài, bơi lội.

Vào năm 2003, toàn bộ gia đình anh (bao gồm ba chị gái của Carlsen, 6, 9 và 14 tuổi) đã quyết định đi du lịch vòng quanh thế giới trong một năm để giúp Magnus cải thiện và trở thành một GM. Họ cho thuê nhà, bán xe và đi du lịch vòng quanh châu Âu bằng xe tải nhỏ của mình. Rõ ràng, đây là một bước đi rất mạo hiểm và là một sự hy sinh nghiêm túc. Henrik Carlsen, cha của Magnus, cuối cùng đã nghỉ việc để tập trung vào sự nghiệp của con trai mình. Sau đó, chính Magnus đã bỏ học cấp ba vì không hứng thú với việc học. Rõ ràng là gia đình Carlsen có ý chí mạnh mẽ và biết rõ những ưu tiên của mình.

Như tôi đã đề cập, Magnus bắt đầu chơi ở các giải đấu chính thức ở độ tuổi muộn hơn hầu hết các thần đồng cờ vua. Tuy nhiên, sự thăng tiến của anh ấy thật nhanh chóng. Ở tuổi 13, 4 tháng và 27 ngày, anh ấy đã trở thành GM. Vào thời điểm đó, đó là kết quả tốt thứ hai trong toàn bộ lịch sử cờ vua: Sergey Karjakin giành được danh hiệu ở tuổi 12 năm 7 tháng.

Năm 2004, Magnus được mời tham dự giải đấu cờ vua Corus danh giá tại Wijk an Zee. Anh đã giành chiến thắng ở nhóm C và và gây chú ý. Cuối năm đó, anh đã đánh bại Anatoly Karpov trong một ván cờ chớp nhoáng và hòa Garry Kasparov trong một ván cờ nhanh từ thế thắng. Những người tổ chức cờ vua đã rất ấn tượng với màn trình diễn đáng kinh ngạc của anh. Những lời mời tham dự các cuộc thi hàng đầu bắt đầu đổ về, và Magnus đã trở thành niềm hy vọng chính của phương Tây trong một trò chơi đã bị các kỳ thủ Nga và (cựu) Liên Xô thống trị trong một thời gian dài.

Vào ngày 1 tháng 1 năm 2010, ở tuổi 19 năm 32 ngày, Magnus đã trở thành kỳ thủ trẻ nhất trong lịch sử được xếp hạng số 1 thế giới. Đến tháng 1 năm 2013, Carlsen đã vượt qua kỷ lục rating của Garry Kasparov (2851) và trở thành kỳ thủ có elo cao nhất trong lịch sử. Tính đến tháng 7 năm 2014, ELO tốt nhất của anh là 2882. Magnus đã có được bốn giải Oscar cờ vua với tư cách là kỳ thủ xuất sắc nhất năm vào các năm 2009, 2010, 2011 và 2012. Rõ ràng là giải Oscar năm 2013 và 2014 cũng sẽ trao cho thiên tài cờ vua người Na Uy.

Từ năm 2009 đến năm 2010, Magnus được Garry Kasparov huấn luyện. Đây là một sự hợp tác hiệu quả: Carlsen đã trở thành kỳ thủ số 1 thế giới theo rating và đã học được rất nhiều về các vị trí phức tạp, phương pháp chuẩn bị ở cấp cao nhất và về một số khai cuộc.

Vào tháng 11 năm 2010, Magnus tuyên bố rút lui khỏi Giải đấu Ứng cử viên mà anh đã đủ điều kiện theo xếp hạng. Lý do là, theo anh, chu kỳ 2008-2012 không "đủ hiện đại và công bằng". Thay vào đó, anh tập trung vào việc duy trì rating số 1 của mình và chiến thắng ở một giải đấu siêu hạng này đến giải đấu siêu hạng khác. Kết quả là, trong suốt sự nghiệp của mình, Magnus đã giành chiến thắng ở hầu hết các cuộc thi cờ vua hàng đầu thế giới, bao gồm Wijk an Zee, Tal Memorial, Nanjing, Biel và Bilbao Masters.

Năm 2013, Carlsen tham gia giải đấu Ứng cử viên tại London và đồng hạng nhất với Kramnik với số điểm 8,5/14. Do có nhiều chiến thắng hơn nên anh được công bố là người chiến thắng của cuộc thi theo Quy định. Cuối năm đó, anh đã vượt qua Viswanathan Anand một cách thuyết phục trong trận đấu Giải vô địch cờ vua thế giới ở Chennai với tỷ số 6,5-3,5, và bất bại. Thật thú vị, trong các năm 2007, 2008 và 2010, Carlsen đã giúp Anand chuẩn bị cho các trận đấu WCC của anh ấy. Cuộc đấu tiếp theo của họ để giành vương miện cờ vua dự kiến ​​sẽ diễn ra tại Sochi, Nga vào tháng 11 năm 2014.

Phong cách chơi của Magnus Carlsen có thể được mô tả là phổ quát, mặc dù ông được biết đến rộng rãi vì không tập trung vào việc chuẩn bị khai cuộc nhiều như những kỳ thủ hàng đầu khác. Trình độ hiểu biết cờ vua đặc biệt và trí nhớ tuyệt vời của ông cho phép ông chơi nhiều khai cuộc khác nhau, khiến đối thủ khó chuẩn bị và chiến đấu với ông hơn. Kỹ năng trung cuộc và kỹ thuật tàn cuộc của Carlsen được ca ngợi rộng rãi. Ông cũng giỏi kiểm soát thời gian: năm 2009, ông trở thành Nhà vô địch cờ chớp thế giới và giành cả Giải vô địch cờ nhanh và cờ chớp thế giới năm 2014. Đây là một thành tích độc nhất trong lịch sử cờ vua: sở hữu cả ba vương miện cờ vua cùng một lúc! Trong một cuộc phỏng vấn năm 2013, Vladimir Kramnik gọi Magnus là "phiên bản cải tiến của Karpov". Sau đó, Nigel Short chỉ ra rằng phong cách của Carlsen là "Karpovian, nhưng linh hoạt hơn". Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Cuốn sách đầu tiên của Vladimir Kramnik là "Anatoly Karpov's Best Games". Cuốn sách này đã ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển cờ vua của ông. Đến lượt mình, cuốn sách cờ vua yêu thích của Magnus Carlsen khi lớn lên là "Cuộc đời và trò chơi của tôi" của Vladiimir Kramnik. Đây là một minh họa tốt về tính liên tục của các truyền thống trong cờ vua.

Magnus Carlsen là người phát ngôn tuyệt vời cho cờ vua, người đã làm rất nhiều để quảng bá trò chơi này bên ngoài cộng đồng cờ vua. Năm 2013, ông được Time liệt kê là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới và là một trong 25 "người đàn ông quyến rũ nhất" theo Cosmopolitan. Từ việc gặp gỡ những người như George Soros, Mark Zukerberg và Bill Gates cho đến việc xuất hiện trong Báo cáo Colbert, trở thành đại sứ của G-Star Raw và mở màn một trận đấu của Real Madrid, ông đang giúp trò chơi hoàng gia này trở nên phổ biến hơn trên toàn thế giới. Ở Na Uy, mức độ "cơn sốt cờ vua" đã đạt đến đỉnh cao không thể tin được: các ván cờ vua đang được truyền hình quốc gia phát sóng, trong khi các báo cáo về màn trình diễn của Carlsen thường xuyên được đăng trên trang nhất của các tờ báo. Liệu Magnus có thể truyền lửa cho toàn thế giới bằng niềm đam mê cờ vua của mình không? Luôn luôn có hy vọng.

Hồ Văn Huỳnh dịch từ : "Hành trình đến với vương quốc cờ vua"  Yuri Averbakh, Mikhail Beilin