Thứ Năm, 23 tháng 3, 2023

BOBBY VÀ CON NHÍM. Adrian Mikhalchishin:

 


Bobby và con nhím

Mỗi nhà vô địch huyền thoại đều có kế hoạch yêu thích của riêng mình trong cấu trúc cổ điển. Họ có sở thích cá nhân như thế nào để tiến hành các kế hoạch điển hình. Fischer có vài ván cờ thú vị trong cấu trúc con nhím cho cả hai bên. Anh ấy chơi vài ván cờ, nhưng thực sự có ván cờ chất lượng cao. Ông thậm chí còn phát minh ra cuộc tấn công cổ điển với chốt g ở đây! Con nhím được xem xét cho đến 70 năm trước trong thế kỷ trước. Nhưng đột nhiên ván cờ của Adorjan, Ljubojevic, Andersson và Psakhis cho thấy rất nhiều tiềm năng năng động ở đây. Ngay cả kỳ thủ tích cực như Garry Kasparov cũng áp dụng loại cấu trúc này cho một số ván cờ. Ngày nay sự hăng háy của con nhím biến mất - cáo đang cai trị!

Lombardy - Fischer [B55]

New York, 1960

 Trong lời nói đầu cho ván cờ này nó được viết bởi GM Larry Evans, rằng tuyệt vời Hungary Geza Maroczy rời khỏi di sản kỳ lạ - ông thấy rằng một số cấu trúc đặc biệt gây tê liệt hoàn toàn của cơ hội phản đòn cho đối thủ. Bình luận thú vị, nhưng anh ta đang pha trộn cấu trúc Maroczy và Con nhím!

1.e4 c5 2.¤f3 d6 3.d4 cxd4 4.¤xd4 ¤f6 5.f3

Ngày nay nó đã trở thành tiếp tục phổ biến, nhưng trong thời gian trước được coi là khá vô hại. Nó thực sự kỳ lạ, như lúc đó con nhím được coi là cấu trúc thuận lợi từ quan điểm của trắng. Lúc đầu Fischer chơi ván cờ rất đơn giản.

5...¤c6 6.c4 e6 7.¤c3 ¥e7 8.¥e3

Fogelman chống lại Bobby trong cùng năm, tiếp tục 8.¤c2 0–0 9.¤e3 và một lần nữa ở đây Fischer phản ứng tích cực: 9...d5 10.cxd5 exd5

 

 11.exd5 (rõ ràng tốt hơn sẽ là 11.¤exd5!?) 11...¤e5 12.£b3 ¥c5 13.¥d2 ¦e8 14.¥e2 ¤g6 15.¤c2 ¤h4 và có được vị trí rất tích cực.

8...0–0 9.¤c2 d5!?

Tốt hơn là cách tiếp cận rụt rè 9...¦e8, nhưng Fischer ghét phải ở trong tình huống thụ động. Không ai từ người vĩ đại thích tình huống như vậy và họ luôn luôn với bất cứ giá nào cố gắng thay đổi quá trình của ván cờ.

10.cxd5 exd5 11.¤xd5?!

Không phải phản ứng tốt nhất - tốt hơn nhiều sẽ là 11.exd5!? ¤b4 12.¥c4 ¥f5 13.¤xb4 ¥xb4 14.0–0 có lợi thế.

11...¤xd5 12.£xd5

Sau 12.exd5 ¤b4 13.¥c4 ¥f5 14.¤xb4 ¥xb4+ 15.¢f2 ¦e8 sẽ phát sinh vị trí sắc bén với đen đủ cơ hội phản đòn.

12...£c7!

 

 13.£b5?

Đó là quá sợ hãi, tốt hơn nhiều sẽ là 13.¥e2 ¥h4+! 14.g3 ¥f6 15.0–0 ¥xb2 16.¦ab1 với cơ hội cân bằng.

13...¥d7 14.¦c1?!

Tốt hơn là quay trở lại 14.£e2

14...¤b4! 15.¤xb4

15.£c4 £a5 16.¤xb4 ¥xb4+ 17.¢f2 ¦ac8 18.£d5 ¦xc1 19.¥xc1 ¥e1+ 20.¢e3 £b6+! Vua Trắng sẽ phải chạy ra khỏi ô nguy hiểm f4

15...£xc1+ 16.¥xc1 ¥xb5 17.¤d5 ¥h4+

Nước đi trung gian quan trọng, được Fischer tính toán tốt.

18.g3 ¥xf1 19.¦xf1 ¥d8

Trắng có chốt cho trao đổi và một số cơ hội giữ phản đòn, vì kiểm soát ô d5.

20.¥d2?

Chính xác là đảm bảo ô d5 - với 20.g4!

20...¦c8 21.¥c3 f5!

Bây giờ vấn đề của mã trên d5 bắt đầu.

22.e5 ¦c5 23.¤b4

Sau 23.¤f4 Fischer lên kế hoạch 23...¥a5!, thắng một chốt.

23...¥a5 24.a3 ¥xb4 25.axb4 ¦d5 26.¢e2 ¢f7 27.h4 ¢e6 28.¢e3 ¦c8 29.¦g1 ¦c4 30.¦e1?

Tốt hơn ở đây sẽ là 30.¦a1!?, Nhưng nó sẽ không cứu được trắng. Bây giờ Fischer chuyển sang cờ tàn chốt, hoàn toàn theo lời khuyên Capablanca tuyệt vời - để thực hiện trao đổi là cần thiết để trả lại nó, chiến thắng chốt

30...¦xc3+! 31.bxc3 ¦xe5+ 32.¢d2 ¦xe1 33.¢xe1 ¢d5 34.¢d2 ¢c4 35.h5 b6 36.¢c2 g5! 37.h6 f4 38.g4 a5 39.bxa5 bxa5 40.¢b2 a4 41.¢a3 ¢xc3 42.¢xa4 ¢d4 43.¢b4 ¢e3 0–1

 Fischer - Taimanov [B44]

Palma de Mallorca, 1971

 1.e4 c5 2.¤f3 e6 3.d4 cxd4 4.¤xd4 ¤c6 5.¤b5 d6 6.c4

Fischer chơi ở đây 6.¥f4, với kết quả tốt, nhưng hệ thống này là đáng ngờ khi được thể hiện bởi Petrosian trong trận đấu của họ ở Buenos Aires 1971.

6...a6 7.¤5c3 ¤f6 8.¥e2 ¥e7 9.0–0 0–0 10.¤a3 b6 11.¥e3 ¥d7 12.¦c1 £b8 13.f3 ¦a7 14.¤c2 ¦d8 15.£e1 ¥e8 16.£f2 ¦b7

 

Taimanov là một trong những chuyên gia khai cuộc tại thời điểm đó. Ông có được vị trí khá tốt và bây giờ đe dọa b6-b5.

17.a4

Trắng có thể cố gắng phản ứng ở đây một chút khác biệt 17.b4 b5 18.cxb5 axb5 19.¦fd1, nhưng Fischer luôn ưu tiên các biện pháp triệt để.

17...a5!

Taimanov không chỉ là nhà lý thuyết hàng đầu ở Sicilian, ông còn là một trong những nhà đầu tư giỏi nhất. Bây giờ anh ta bắt đầu chiến lược rất nguy hiểm chiếm giữ các ô đen.

18.¤d4

Một chút quá trực tiếp, thú vị hơn nhiều sẽ là 18.¦fd1,  ý tưởng ¤c2-a3-b5.

18...¤xd4 19.¥xd4 ¤d7 20.£g3

Có thể chuyển tượng đến с2, sau 20.¥d1

20...¥f6

Không xấu, nhưng một chút thụ động là 20...¥f8

21.¥xf6 ¤xf6 22.¦fd1 e5! 23.£h4 h6 24.¦d2 ¤d7

 

 25.¥d1

Không hoạt động 25.¦xd6 £xd6 26.£xd8 ¦b8 27.£h4 £d2 28.¦b1 ¤c5 29.£e7 ¥xa4 30.£xe5 ¦d8 và đen có bù đắp tốt cho chốt.

25...¤c5 26.f4

Một lần nữa, Fischer thể hiện sức mạnh của mình. Thông minh hơn một chút sẽ là 26.¥c2, sau đó là ¦cd1 và ngay sau đó, chuẩn bị f3-f4

26...exf4 27.£xf4 ¤e6?

Nó là cần thiết để chơi trên ô đen ngay lập tức: 27...¦e7 28.¥c2 ¦e5 và sau 29.¦cd1 f6 30.b3 ¥c6 tình hình vô cùng không rõ ràng

28.£g3 £c7 29.¤d5 £c5+ 30.¢h1 ¥c6 31.¦c3!

Nước đi nhiều tác dụng - chuẩn bị cả ¥c2 và chuyển xe sang cánh vua.

31...¤g5 32.¥c2 ¥xd5

 Sớm hay muộn sẽ cần thiết để trao đổi mã mạnh mẽ này. Sau 32...¦e8 đã trả lời rất mạnh 33.h4! ¤xe4 34.¥xe4 ¦xe4 35.¤f6+

33.¦xd5 £c7 34.e5!

ây giờ Fischer bắt đầu phá hủy pháo đài trên các ô đen.

34...dxe5 35.£xe5 ¦db8

Có lẽ nó sẽ là tốt hơn để thử 35...¤e6, như 36.£e4 không phải là quá nguy hiểm.

36.¥f5!

Một nước đi tuyệt vời, cắt mã g5.

36...£xe5 37.¦xe5 g6 38.h4 ¤h7?

Tốt hơn nhiều là 38...f6!? 39.¥e6+ ¢g7 40.¦e1 ¤xe6 41.¦xe6 và trong cờ tàn xe không rõ ràng, như thường lệ. Taimanov ở đây sẽ có cơ hội sống sót.

39.¥g4 ¤f6 40.¥f3 ¦d7?

 

 Nó là cần thiết để chống lại các ô đen cho đến kết thúc: 40...¦c7!?

41.¦b5 ¦d4 42.c5!!

Ý tưởng hy sinh chốt tuyệt vời là tạo ra chốt thông, sẽ được hỗ trợ mạnh mẽ bởi tượng f3.

42...¦xh4+ 43.¢g1 ¦b4 44.¦xb4 axb4 45.¦c4 bxc5

Sau 45...¦c8 theo sau 46.c6 g5 47.g3! và ăn trên b4.

46.¦xc5 ¢g7 47.a5 ¦e8 48.¦c1!

Dự phòng cơ bản, hạn chế hoạt động của xe đối thủ.

48...¦e5 49.¦a1 ¦e7 50.¢f2!

Bây giờ bắt đầu vua tích cực quyết định.

50...¤e8 51.a6 ¦a7 52.¢e3 ¤c7 53.¥b7 ¤e6 54.¦a5!

Dự phòng trước chống lại ¤c5.

54...¢f6 55.¢d3 ¢e7 56.¢c4 ¢d6 57.¦d5+! ¢c7 58.¢b5! 1–0

 Fischer - Andersson [A01]

Siegen, 1070

1.b3

Đôi khi Fisher thích sử dụng nước đi này, chúng ta có thể nhớ ván cờ ngoạn mục của mình chống lại Mecking. Có lẽ đó là ảnh hưởng của Nimzowich?

1...e5 2.¥b2 ¤c6 3.c4 ¤f6 4.e3 ¥e7

Trực tiếp hơn nhiều sẽ là 4...d5 5.cxd5 ¤xd5 6.a3 ¥d6 7.£c2 0–0 8.¤f3 £e7 9.¤c3 (9.d3 f5 10.¤bd2 ¢h8 11.¤c4 ¥d7 12.¥e2 ¦ae8 13.0–0 ¦f6 Stein: Brinck-Claussen, 1987; 14.g3÷) 9...¤xc3 10.£xc3 f5 11.¥b5 e4 12.¥xc6 bxc6 13.¤e5 c5 14.b4 cxb4 15.axb4 ¥b7 16.¦a4 a6 17.0–0 f4 18.exf4 ¦xf4 19.b5 axb5 20.¦xa8+ ¥xa8 21.£b3+ ¢h8 22.£xb5 ¦f8 23.h3 £e8 24.£xe8= Larsen: Spassky, Leiden 1970.

5.a3 0–0 6.£c2

Một cách tiếp cận khác đôi chút mà anh áp dụng trong ván cờ khác 6.d3 d5 7.cxd5 £xd5 8.¤c3 £d6 9.¤f3 ¥f5 10.£c2 ¦fd8 11.¦d1 h6 12.h3 £e6 13.¤d2 ¤d7 14.¥e2 Fischer: Tukmakov, Buenos Aires, 1970;14...£g6!

6...¦e8 7.d3

7.b4!? sẽ là có thể, nhưng câu hỏi nảy sinh - tại sao không 1. b4?

7...¥f8 8.¤f3 a5

Thụ động hơn là chiến lược của Ấn Độ Cổ 8...g6 9.b4 d6 10.¥e2 ¥g7 11.0–0

9.¥e2 d5

9...g6 thụ động. Bất kỳ GM mạnh nào đều tận dụng lợi thế của trung tâm mạnh

10.cxd5 ¤xd5 11.¤bd2 f6

Ở đây có thể một lần nữa đưa tượng lên g7 11...g6 12.0–0 ¥g7 13.¦ac1

12.0–0 ¥e6

 

13.¢h1!

Bắt đầu kế hoạch bất thường nhất cho những lần đó. Nhiều năm sau, Yusupov lặp lại nó với Taimanov trong một ván cờ nổi tiếng.

13...£d7 14.¦g1 ¦ad8 15.¤e4 £f7 16.g4 g6 17.¦g3±

Bây giờ ý tưởng là tập trung cả xe về cánh vua.

17...¥g7

Sai là 17...¤b6 18.g5!

18.¦ag1 ¤b6 19.¤c5 ¥c8 20.¤h4 ¤d7?!

20...¢h8!? là tốt hơn, để loại bỏ hy sinh trên f5 mãi mãi.

21.¤e4 ¤f8

 

 22.¤f5! ¥e6

Cách ăn khác không giúp được:

22...¥xf5 23.gxf5 g5 24.¤xg5 fxg5 25.¦xg5+–;

22...gxf5 23.gxf5 ¥xf5 (23...¢h8 24.¦xg7 £xg7 25.¦xg7 ¢xg7 26.¥g4) 24.¦xg7+ £xg7 25.¤xf6+

23.¤c5 ¤e7?!

23...¥c8!?

24.¤xg7 ¢xg7 25.g5

 

 Bây giờ kiểm soát ô của đen bị phá hủy.

25...¤f5

25...fxg5 26.¦f3 ¤f5 27.e4 (27.¥xe5+ ¢g8 28.¤e4!? ¤d7 29.¤xg5+–)

26.¦f3 b6 27.gxf6+! ¢h8

27...£xf6 28.¤e4+–

28.¤xe6 ¦xe6 29.d4 exd4 30.¥c4 d3 31.¥xd3 ¦xd3

31...¦ed6 32.¥c4!+– (32.¥xf5! ¦d2 (32...gxf5 33.¦g7 £d5 34.f7 h6 35.¦gg3+ ¢h7 36.£c3+–) 33.£c3 c5 34.¥a1+–)

32.£xd3 ¦d6 33.£c4 ¤e6

 

 34.¥e5

Ở đây Fischer có thể kết thúc ván cờ nhanh hơn nhiều: 34.¦xf5! gxf5 35.¦g7 £f8 (35...£h5 36.f7 £f3+ 37.¦g2++–) 36.£xe6! (36.¦xc7+–) 36...£a8+ (36...¦xe6 37.f7!+–) 37.e4 ¦xe6 38.f7 £xe4+ 39.¦g2+ £e5 40.f8£#

34...¦d8 35.h4

Một lần nữa có thể hy sinh trên f5: 35.¦xf5 gxf5 36.¦g7 £h5 37.¦d7! (37.£xe6?? £f3+ 38.¢g1 ¦d1#) 37...£f3+ 38.¢g1 ¦g8+ 39.¢f1 £g2+ 40.¢e2 £g4+ 41.£xg4 fxg4 42.¦e7+–

35...¤d6 36.£g4 ¤f8 37.h5 ¤e8 38.e4 ¦d2

38...gxh5 39.£g8+ £xg8 40.¦xg8+ ¢xg8 41.f7#

39.¦h3 ¢g8 40.hxg6 ¤xg6 41.f4 ¢f8 42.£g5 ¤d6 43.¥xd6+ ¦xd6 43.¥xd6+ ¦xd6 44.f5 £xf6 (44...¤h8 45.e5 £d5+ 46.¦g2 ¦d7 47.¦d3+–)

45.fxg6 (45.£xf6+ ¦xf6 46.fxg6 hxg6 47.e5 ¦e6 48.¦h7) 45...£xg5 46.gxh7 £e5 47.h8£++– 1–0

 Fischer - Spassky [B44]

S.Stefan/Beograd (m/21),1992 (Matanovic,A; Chess Informant)

1.e4 c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 cxd4 4.¤xd4 e6 5.¤b5 d6 6.c4 ¤f6 7.¤5c3 7.¤1c3

7...¥e7 8.g3 N

8.¥e2

8...0–0 9.¥g2 a6 10.0–0 ¦b8 11.¤a3 £c7 12.¥e3 ¥d7 13.¦c1 ¤e5 14.h3 ¦fc8 15.f4 ¤g6 16.£d2 ¥e8 17.¦fd1 b6 18.£f2 h6

 

 19.¢h2?!

Nước đi có ích, nhưng vấn đề chính của trắng ở vị trí này là đưa vào ván cờ mã trên a3. Tại thời điểm này nó đã có thể làm, trong khi chốt c4 bị tẩm độc. 19.¤ab1! ¥c6 (19...£xc4 20.b3! (20.¤d5 £xa2; 20.¥f1 £b4 21.a3 £b3) 20...£b4 21.¦d4 £c5 (21...£a5 22.f5 exf5 (22...¤e5 23.b4+–) 23.exf5 ¤f8 24.b4 £e5 25.¦e1+–) 22.¦c4 £h5 23.¥xb6±) 20.a4 £b7 21.¤d2 a5 (21...¤d7 22.b4) 22.¦e1 ¤d7 23.¤b3±

19...£a7 20.£e2 £c7 21.¥f3?!

Đã đến lúc bắt đầu bảo vệ chốt của mình. 21.¦e1!?

21...¥c6!

 

 22.¤ab1?!

Tích cực và tốt hơn là 22.¤d5 £b7 23.¤xe7+ ¤xe7 24.¦xd6 ¥xe4 25.¥xe4 £xe4 26.¦d4 £g6 27.¦d3 ¤e4 28.£g4 £xg4 29.hxg4 b5 30.b3, với cờ tàn rất căng thẳng. Có thể bắt đầu hành động ở cánh hậu 22.b4

22...£b7 23.¤d2 b5 24.cxb5

24.a3 là một lựa chọn điển hình khác của chiến đấu chống lại b7-b5

24...axb5 25.b4 £a8 26.¦c2

 

 26...d5

Tấn công trực tiếp trên cánh hậu là thích hợp hơn: 26...£a3!? 27.¦dc1 (27.¦b1 ¥xe4! 28.¤dxe4 (28.¥xe4 ¦xc3 29.¦xc3 £xc3) 28...¤xe4) 27...¥f8 28.¤cb1 £a8 29.¤c3 £a3 30.¤cb1 với sự lặp đi lặp lại.

27.e5 ¤e4!

Tất nhiên cách tiếp cận tích cực-Nga không bao giờ quay trở lại! 27...¤d7 28.¦b1 ¤b6 29.¥xb6 (29.¥d4) 29...¦xb6 30.£e3 £b8 31.¤e2 với cơ hội cho cả hai bên

28.¥xe4 dxe4 29.¥c5

Có lẽ chiến lược tốt hơn sẽ là tấn công chốt e4. 29.¦b1 ¥d5 30.¥f2

29...¥xc5 30.bxc5 ¦d8 31.¦e1 ¤e7!?

Ý tưởng tương tự có thể được thực hiện khác nhau: 31...e3!? 32.£xe3 ¤e7 33.£f2 ¤f5 34.¤ce4 ¤d4 35.¦b2 £a3 với thế chủ động.

32.¤cxe4 ¤f5 33.¤b3 ¤d4 34.¤xd4 ¦xd4 35.¤d6 £a4

Hai lựa chọn khác trực tiếp hơn 35...¦a4 hoặc  35...£a3!?

36.f5 ¦a8?

Tốt hơn là 36...¦d5! 37.¦d2 ¦a8 38.¦b2 exf5 39.¤xf5 ¦xc5 có vị trí rất căng thẳng

37.¦b2

37.f6 rất khó chịu cho Đen

37...£a3

37...¦b4 là cơ hội tốt hơn nhiều, loại bỏ sự phòng thủ của chốt a2.

38.fxe6 fxe6 39.¤xb5 ¥xb5 40.£xb5 ¦d3 41.¦g2

 

 Trắng bảo vệ tất cả mọi thứ và chốt tự do của họ đã sẵn sàng để chạy.

41...£c3 42.¦ee2

42.¦e4 mạnh hơn - Bobby trẻ sẽ chơi nó!

42...¦a3 43.¦c2 £xe5 44.¦ce2

44.¦b2 ¢h7 45.¦be2 £d5 46.£b4 ¦ac3 47.£e4+ £xe4 48.¦xe4 ¦xc5 49.¦xe6 ¦a5 đã gần hòa.

44...¦e3 45.¦xe3 ¦xe3 46.a4 ¦c3 47.c6!

Fischer quyết định hy sinh chốt c của mình và bắt đầu chuẩn bị chạy thêm, nguy hiểm hơn.

47...£d6 48.c7 ¦xc7 49.£b8+ ¢h7 50.a5 h5! 51.h4

 

 51...£c5?

Đó là một cách rất khó để hòa: 51...¦c6 52.£xd6 (52.£b1+ ¢h6 53.¦c2 (53.£e1 ¦c4) 53...¦xc2+ 54.£xc2 £a3=) 52...¦xd6 53.¦a2 ¦a6 54.¢g2 ¢g6 55.¢f3 ¢f5 56.¦a3 e5 57.¦a4 e4+ 58.¢e3 ¢g4 59.¢xe4 ¢xg3 60.¢f5 g6+ 61.¢e5 ¢f3 62.¢d5 ¢g3 63.¢c5 g5 64.hxg5 h4 65.g6 h3 với hòa.

52.a6 ¦f7

52...¦a7 53.£b1+ ¢h6 54.¦c2 £f5 55.£c1+ ¢h7 56.¦a2 vẫn chiến thắng cho trắng.

53.£b1+ ¢h6 54.£a2 ¦e7 55.£d2+! ¢g6 56.¦e2

56.¦f2 không xấu.

56...¢h7 57.£c2++–

Chuyển sang chiến thắng cờ tàn xe.

57...£xc2 58.¦xc2 ¢g6 59.¦a2 ¦a7 60.¦a5 e5 61.¢g2 ¢f6 62.¢f2 ¢e6 63.¢e3 ¢f5 64.¢f3 g6 65.¦a3! g5 66.hxg5 ¢xg5 67.¢e4 1–0

 Fischer - Rossetto [B41]

Mar del Plata 1959

 1.e4 c5 2.¤f3 e6 3.d4 cxd4 4.¤xd4 a6 5.c4 £c7 6.¤c3 ¤f6 7.¥d3 ¤c6 8.¥e3 ¤xd4 9.¥xd4 ¥c5

Ý tưởng của đen trong những tình huống như vậy, như đã đề cập trước đó, là chiến đấu chống lại sự kiểm soát các ô đen. Nó rất có tính giáo dục để làm theo, làm thế nào Fischer phá hủy kế hoạch đối thủ.

10.¥c2! d6 11.0–0 ¥d7 12.¤a4

Một lựa chọn thú vị khác là 12.¥xc5 £xc5 (12...dxc5 13.f4 e5 14.¤d5 ¤xd5 15.exd5 exf4 16.¦e1+ ¢f8 17.d6 £xd6 dẫn đến vị trí rất khó chịu, với vua ở trung tâm) 13.£d3 ¢e7 14.¦ad1 ¦hd8 15.£g3 dẫn đến vị trí  không rõ ràng, khi vua ở trung tâm được đặt không phải là xấu cả.

12...¥xd4 13.£xd4 ¦d8

Mạnh hơn là 13...e5 14.£d2 0–0 15.¤c3 với sự kiểm soát đầy đủ đối với các nỗ lực d5 và trắng tấn công chốt d6 là không thực.

14.¦fd1 0–0 15.¦ac1

Không có gì sẽ cho 15.¤b6 ¥c6 16.f3 e5 17.£e3 ¤d7 18.¤xd7 ¥xd7 19.b3 ¥e6 chuẩn bị f7-f5 sau.

15...£a5

 

 16.£b6!

Đó là kế hoạch của Bobby -  cố gắng khai thác kỹ thuật tốt hơn của riêng mình trong cờ tàn.

16...£xb6

Hoặc 16...£g5 nơi chơi rất sắc nét dẫn đến sự hy sinh quân 17.£xb7 ¦b8 18.£xa6 ¦a8 19.£xd6 ¥xa4 20.b3 ¥e8 21.a4 và ba chốt sẽ trở nên nguy hiểm sớm hay muộn.

17.¤xb6 ¥c6 18.f3 ¤d7 19.¤d5!?

Có thể là 19.¤xd7 ¦xd7 20.b4 ¦c8 21.¥b3 ¦dd8 22.¢f2 ¢f8 23.¢e3 ¢e7 24.f4 nhưng lợi thế là tối thiểu.

19...¥xd5 20.exd5 e5 21.b4 g6 22.¥a4 b6

22...a5! là cơ hội duy nhất để tạo ra sự phản công

23.¦d3 f5 24.¦a3! ¤b8

 

25.c5!

Phá hủy cấu trúc đối thủ ở trung tâm và mở vị trí, trong khi mã đen không hoạt động.

25...bxc5 26.bxc5 dxc5 27.¦xc5 ¢g7 28.¦b3 ¦f7 29.d6!

Chức năng chốt thông là để đi tiếp.

29...¤d7 30.¦c7 ¤f8 31.¦bb7 ¦xc7 32.dxc7 ¦c8 33.¥b3 a5 34.a4 h6 35.h3 g5 36.g4 fxg4 37.hxg4 1–0

Hồ Văn Huỳnh: Dịch từ các khảo sát khai cuộc của FIDE năm 2010.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thứ Hai, 20 tháng 2, 2023

DI SẢN CỜ VUA CỦA ALEKHINE TÂP II (tiếp theo 5 và hết)

 ALEKHINE VÀ SỰ SÁNG TẠO CỦA VẬN ĐỘNG VIÊN CỜ VUA XÔ VIẾT

Sự sáng tạo về khai cuộc của VĐV cờ vua Xô Viết theo trường phái Alekhine

Sự sáng tạo của các Kiện tướng cờ vua Xô Viết rút ra tất cả những điều có lợi, những điều này có điểm khác biệt cách chơi của Chigorin và Alekhine. Điều này trước tiên được nhận thấy trong giai đoạn khai cuộc của ván đấu.

Quan tâm tới khai cuộc của Chigorin và Alekhine, các VĐV cờ vua Xô Viết đã sử lý nhiều phương án mới. Như Đại kiện tướng Ragozin tiến hành hệ thống phát triển sau: 1.d4 ¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.£c2 ¤c6 5.¤f3 d5  trong phương án này Đen tạo ra đòn phản công nguy hiểm với mục đích đạt tới là khống chế những ô trắng.

Sự thật trên đời nhận được phương án mẫu mực trong phòng thủ Grunfeld. Sự sáng chế được Smylov sáng tạo còn được gọi là “Phương án Smylov”:  1.d4 ¤f6 2.c4 g6 3.¤c3 d5 4.¤f3 ¥g7 5.£b3 dxc4 6.£xc4 0–0 7.e4 ¥g4 8.¥e3 ¤bd7  Cùng mục đích này có phương án của Keres: 

1.d4 e6 2.c4 ¥b4+ 3.¤c3 c5 hoặc 3...f5.

Nếu thử cố gắng xác định nguyên tắc, những nguyên tắc chỉ đường cho các VĐV cờ vua hàng đầu của chúng ta khi khám phá khai cuộc cho Đen trong những ván đấu then chốt, thì có thể chỉ ra 3 phương pháp khác nhau: 1. Cuộc chiến tạo thế cân bằng.

2.  Tiến hành theo kế hoạch riêng của mình.

3.  Phương pháp “nén ép dây thun”

1.  Cuộc chiến tạo thế cân bằng.

Đấu thủ cờ vua không phải luôn luôn đạt được thắng lợi. Đó là tạm thời chơi đạt được hòa cờ. Đôi khi rơi vào tình trạng không có lợi, tình trãng phức tạp.Đặc biệt khi gặp địch thủ, mà họ chơi tuyệt vời trong ván hoãn đấu chiến thuật. Ở đây tốt nhất là xây dựng thế trận chặt chẽ, chắt chắn. Điều này đã được thống kê các yếu tố tâm lý trong thời nay đã trở thành nguyên tắc quan trọngcủa cuộc chiến cờ vua.

Điều tại sao khi chơi quân Đen một vài Đại kiện tướng lại có ý định quay lại phương pháp của thế kỷ trước. Không phải ngẩu nhiên mà trong giải đấu cờ ngày nay chúng ta thường gặp hệ thống quá tải của Capablanca, phòng thủ Lasker và nhiều khai cuộc khác, những khai cuộc cho phép Đen khả năng cân bằng cuộc chiến.

2.  Tiến hành khai cuộc theo kế hoạch của riêng mình.

Phương pháp này được Chigorin đưa ra từ thế kỷ trước và được Alekhine, Nimzowitsch, Grunfeld phát triển trong những năm đầu thế kỷ 20. Phương pháp xây dựng kế hoạch của riêng mình hiện tại là phương pháp phổ biến trong các giải đấu và các trận đấu. Đen dường như không để ý tới sự xuất hiện ưu thế của đối phương trong nước đi đầu tiên. Họ không nghĩ tới việc cân bằng thế cờ, mục tiêu của họ nhắm vào chỗ khác. Hầu như với nước đi đầu tiên Đen bắt đầu tiến hành kế hoạch đặc biệt của mình bố trí quân và chốt, những quân và chốt được suy nghĩ bố trí theo một cách tổng thể lực lượng.

Phương pháp chơi này được giải thích theo sự thể hiện tâm lý: Đấu thủ cầm quân Đen dường như thoát khỏi sự phục tùng, tự mình hành động.

Có hai phương pháp tiến hành theo kế hoạch của riêng mình: trường hợp thứ nhất tăng cường thế trận của Đen liên kết với các cuộc tấn công trung tâmchốt của đối phương, trường hợp thứ hai là phản công ở bên cánh. Phương pháp thứ nhất có tính chất cho những khai cuộc như  phòng thủ Grunfeld, phòng thủ Nimzowitsch và nhiều khai culộc khác. Lối chơi của riêng mình bên cánh trong phòng thủ Sicilian, trong nhiều biến của Ấn Độ Cổ, trong phòng thủ Hà Lan, trong phòng thủ Volzxki.

3.  Phương pháp “ép nén dây thun”.

Đây là phương pháp có tính chất chối từ cuộc chiến nhanh chóng giành trung tâm, có dạng bố trí lực lượng bị động trong hậu phương của mình. Tích lũy năng lượng, Đen chờ đợi thời điểm có lợi để nhảy sổ ra trung tâm tiến hành ở đó đòn đánh đầy cảm xúc.

Phương pháp này rất nguy hiểm, nhưng đồng thời không loại bỏ sự mạo hiểm bởi vì Đen kiềm chế huy động lực lượng và thể hiện sự gò bó thế trận, mà thế trận này không có lối ra. Từ những khai cuộc dạng như vậy nhận thấy trước hết là phòng thủ Uphimxev, một vài phương án khác nhaucủa phòng thủ An Độ Cổ. Có thể hiểu rằng những ván đấu ở đó Đen tiến đến từ đường lối đã biết và “nén ép dây thun” rất khó khăn sơ đồ mô tả bằng phương pháp này.

Khi cầm quân Đen trong khai cuộc này sử lý cụ thể phương pháp chơi, những VĐV cờ vua Xô Viết đã đóng góp nhiều ý tưởng mới trong khi cầm quân Trắng trong giai đoạn đầu tiên của ván đấu. Họ biết rõ cách phát triển bình thản, không có nhận xét đặc biệt để nhận ưu thế. Phương pháp sử lý rộng sự dự phòng khi bị tấn công, trên cơ sở mà chúng ta đã xem xét trong cuốn I. Trong phần khai cuộc chiến thuật cụ thể, họ đã áp dụng phương pháp “nén ép dây thun” thí dụ trong khai cuộc Reti, phòng thủ Ấn Độ Cổ khi cầm quân Trắng .v..v..

Các VĐV cờ vua Xô Viết nghiên cứu khai cuộc như thế nào? Chúng ta nhận thấy có 3 đặc điểm khi nghiên cứu khai cuộc dạng này.

a)    Tìm kiếm những nước đi mới trong phương án lý thuyết.

Quá trình tìm kiếm nước đi tốt nhất là hiện tượng có từ lâu rồi.VĐV cờ vua mọi đẳng cấp xác định chính xác hơn phương án đã biết cả trong quá trình chuẩn bị cho giải đấu cờ vua cả trong thời gian thi đấu, cả sau khi phân tích. Có trường hợp tìm ra nước đi công phá nhanh và nước đi mới được cho là tốt nhất trong hoàn cảnh đã cho. Quá trình này là bất tận, nó thể hiện đặc tính cho sự phát triển lý thuyết chung.

b)   Sự tăng cường sâu các phương án.

Lý thuyết cờ vua đã biết không ít những phương án mà các sự kiện trải qua đã được tăng cường: sự kiểm tra nhiều lần đã chỉ ra rằng sự tách ra từ “con đường chính thống” (biến chính) không có lợi cho bên này hay bên kia. Những VĐV cờ vua kinh nghiệm thường tiến hành những nước đi trong phương án đã rõ tới điểm cuối cùng. Nhưng không ít công việc cho việc tăng cường sâu sắc các phương án, khôgn rút ngắn khối lượng công việc.

c)    Nghiên cứu “Taby”.

Được biết thế trận mà đường đi tới thế trận đó mặc dù không đi qua cách tăng cường phương án, nhưng được cho là không thay đổi, hoặc thay đổi ít. Bằng những thí dụ như vậy “Taby” có thể phục vụ cho thế trận của phòng thủ Nimzowitsch sau những nước 1.d4 ¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.e3 d5 5.¤f3 c5 6.¥d3 ¤c6 7.0–0 0–0  Hiện tại “Taby” không ít, tuy nhiên tôi nghĩ rằng tất cả “Taby” vẫn không thay đổi. Có thể kiểm chứng tiếp theo điều này trong những ván đấu ở các giải. Thực hiện nước đi đầu tiên trong ván đấu xảy ra chớp nhoáng. Đối phương sau đó suy nghĩ rất lâu, điều này xảy ra khi “Taby”, họ bị đẩy tới sự bất ngờ.

Trước tiên chúng ta xem xét các phương án khai cuộc cụ thể. Tôi muốn nhấn mạnh tới hai đặc điểm trong khi nghiên cứu của các nhà lý thuyết và thực hành cờ vua hiện đại. Ngay nay Đại Kiện tướng kế hoạch hóa các quân và chốt theo hướng hành động của mình và kế hoạch hóa giai đoạn tiếp theo của ván đấu, đôi khi có sự liên hệ giữa khai cuộc và trung cuộc. Hiện tượng này trong thời đại chúng ta là điều bình thường. Độc giả thấy rõ điều này trong cách sử lý ván đấu của Botvinnik mà chúng ta sẽ đưa ra sau. Tất cả các mối liên hệ rộng này có liên hệ tới cờ tàn.

Kiện tướng cờ vua Xô Viết đã dựa vào phương pháp của Alekhine và nâng cao nó. Tạo ra hàng loạt trường hợp giải quyết tận gốc rễ (cội nguồn) của ván đấu ngay từ giai đoạn khai cuộc. Đến đây chúng ta đề cập tới chiến thuật khai cuộc cụ thể và sự phá vở thế cân bằng ngoài quy luật.

Chiến thuật cụ thể của khai cuộc.

Trong lần gặp với Keres vòng đấu thứ 6 1941 Botvinnik sau những nước đi 

1.d4 ¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.£c2 d5 5.cxd5 exd5 6.¥g5 h6 7.¥h4 c5 8.0–0–0 nhận thấy cảm giác thế trận tinh vi kỳ lạ là có đặc điểm chiến thuật cụ thể, đặc điểm này tạo cho Đen nhận được đòn tấn công cối xay. 

 

8...¥xc3 9.£xc3 g5! 10.¥g3 cxd4! 11.£xd4 ¤c6 12.£a4 ¥f5 và Đen sau một vài ván cờ quyết định nguồn gốc cuộc chiến đem lại lợi thế cho mình. Thí dụ cụ thể từ thực tiễn của Botvinnik có thể tiếp tục nữa hay không. Nhưng chúng ta chỉ giới hạn trong hệ thống được gọi là Hệ thống của Botvinnik, trong hệ thống mà Đen tạo ra cuộc chiến sắc bén từ việc thí chốt. Sau những nước  

 1.d4 d5 2.c4 e6 3.¤c3 c6 4.¤f3 ¤f6 5.¥g5. 

Botvinnik bình luận việc thí chốt tuyệt vời này

 5...dxc4 6.e4 b5 7.e5 h6 8.¥h4 g5 9.¤xg5 hxg5 10.¥xg5 ¤bd7 

 
Trong nhiều ván đấu được Botvinnik chơi bằng khai cuộc này, ông thường đạt được ưu thế ở ngay phần khai cuộc.

Không ít thí dụ cụ thể chiến thuật của khai cuộc có thể tìm thấy sự sáng tạo của các VĐV cờ vua Xô Viết khác.

Trong ván đấu giữa Bronstein – Keres, Geteborg, 1955 đã thu được thế trận sau đây, sau những nước 

 1.d4 ¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.e3 c5 5.¥d3 b6 6.¤ge2 ¥b7 7.0–0 cxd4 8.exd4 0–0 9.d5 h6 10.¥c2 ¤a6 

 

 Ở đây Trắng thực hiện hàng loạt đòn thí quân tuyệt vời. Sau những nước này

Keres đã bắt lại hai chốt như thế nào 

11.¤b5! exd5 12.a3 ¥e7 13.¤g3 dxc4  Bronstein có đòn thí Tượng là 14.¥xh6!! gxh6. bằng cách 

15.£d2 nhận được cuộc tấn công không thể cắt đứt. Với sự quan tâm lớn phải nói tới đặc biệt sự tạo thành thế trận của Keres trong ván đấu chống lại Kotov (Đen) trong giải đấu vô địch vòng loại tại Budapest, 1950. 

1.e4 c5 2.¤f3 d6 3.d4 cxd4 4.¤xd4 ¤f6 5.¤c3 a6 6.¥e2 £c7 7.¥g5 ¤bd7 8.0–0 e6

 

Tiếp theo là 9.¥h5. Một nước đi không chính xác của Đen là 9...£c4? đã làm xáo động bàn cờ đó là cơn bảo 10.¤xe6!! £xe6 11.¤d5!. Đen nhanh chóng rơi vào thảm họa.

Với ý tưởng trên trong phòng thủ Sicilian ý tưởng lạ lùng khi Geller dẫn dắt trong ván đấu chống lại Panno, Geteborg, 1955. Cần nhận thấy rằng ý tưởng phương án này đồng thời được khám phá trong lần gặp gỡ tại giải đó ván đấu Keres – Naidorf và ván đấu Spassky – Pilnhic. Tuy nhiên phần lớn nước đi trong hoàn cảnh giải đấu mẫu mức này lần đầu được Geller tiến hành.

 1.e4 c5 2.¤f3 d6 3.d4 cxd4 4.¤xd4 ¤f6 5.¤c3 a6 6.¥g5 e6 7.f4 ¥e7 8.£f3 h6 9.¥h4 g5 10.fxg5 ¤fd7

 

Geller đi nước 11.¤xe6! fxe6 12.£h5+ ¢f8 13.¥b5!! và nhận được cuộc tấn công thể bẻ gãy.

Tất cả thế giới cờ vua đều biết ý tưởng của Đại Kiên tướng V. Simagin ông đã đề xuất phương án nổi tiếng của Gambit Hậu một phương án bất thường   Sau những nước  

1.d4 d5 2.c4 e6 3.¤f3 ¤f6 4.¥g5 ¥b4+ 5.¤c3 dxc4 6.e4 c5 7.¥xc4 cxd4 8.¤xd4 £a5 

 

 Simagin bình luận 9.¥xf6! ¥xc3+ 10.bxc3 £xc3+ 11.¢f1 £xc4+ 12.¢g1  và Đen rất khó phòng thủ. Sự phá vở thế cân bằng ngoài quy luật.

Có không ít sự mở rộng trong các ván đấu của VĐV cờ vua Xô Viết nhận được từ những nguyên lý khai cuộc khác, những nguyên lý này được Alekhine tạo nên và được chúng ta xem xét trong tập I đó là sự phá vở thế cân bằng ngoài quy luật.

Trong giải vô địch Liên Xô lần thứ XII ván đấu Botvinnik – Levenphis Đã đưa ra những nước đi đầu tiên như sau 

 1.c4 e5 2.¤c3 ¤f6 3.¤f3 ¤c6 4.d4 exd4 5.¤xd4 ¥b4 6.¥g5 h6 7.¥h4 ¥xc3+ 8.bxc3 ¤e5 9.e3 ¤g6 10.¥g3 ¤e4 11.£c2 ¤xg3 12.hxg3 d6 

 

 Cuộc di chuyển bất hợp lý của Mã Đen dẫn đến một điều là Đen mất chỗ dựa ở trung tâm, trung tâm mất khi mất nhiều thời gian vì diều này . Nước đi bất ngờ của Botvinnik 13.f4!  lập tức đặt ra cho đen những khó khăn nghiêm trọng và nhanh chóng dẫn đến phá hủy thế trận của họ 13...£e7 14.¢f2 ¤f8 15.c5! dxc5 16.¥b5+   và Trắng nhanh chóng chiến thắng.

Thí dụ sau đây từ ván đấu Botvinnik – Alatorsev, Leningrat, 1935

Sau những nước đi  

1.d4 e6 2.c4 d5 3.¤f3 ¥e7 4.¤c3 ¤f6 5.¥g5 0–0 6.e3. Đen đã bỏ sót sai lầm thấy rõ là 6...a6 thay vào chỗ 6...¤bd7 và sau đó đi nước 7.cxd5 là nước 7...exd5 8.¥d3 c6 (và lúc này nước đi chính xác  8...¤bd7) tuy vậy thế trận của mình còn yếu. Botvinnik đáp trả 9.£c2 ¤bd7 10.g4!. 

 

 Việc hành binh này của chốt tỏ ra hiệu quả tạo sự bất ngờ Alatosev đến nước thứ 20 đã biết rằng mình đã chiến thắng. Các kiện tướng cờ vua Xô Viết đã có nhiều cố gắng theo gương Alekhine, sự kết hợp hài hòa nâng cao phẩm chất tốt hơn của mình của VĐV cờ vua – nhà sáng tạo. Họ đã cẩn thận nghiên cứu nhiều mặt của sự sáng tạo trong cờ vua cố gắng nâng cao phẩm chất quan trọng nhất định sẽ đạt thành quả. Điều này trước hết liên quan tới nghệ thuật cờ của Alekhine tạo ra trên bàn cờ những đòn phối hợp tuyệt đẹp, dẫn dắt ván đấu đẹp mắt, những đòn phối hợp đầy ấp nội dung, 

Hồ văn Huỳnh biên tập bài dịch của anh Nguyễn Hữu Hùng "Di sản cờ Alekhine" Trung tâm huấn luyện quốc gia II.