BÀI 40 CƠ CẤU CHỐT CHỒNG (Tiếp theo)

BÀI 40  CƠ CẤU CHỐT CHỒNG ( Tiếp theo)

·      Cơ cấu chốt c2,c3,d4 .

Thông thường bên Trắng phải giữ nguyên thế chốt vì nếu c4 thì ed hoặc bên Trắng ăn chốt với de,de bên Trắng có cặp chốt chồng cô lập còn trường hợp đi d5 thì bên Đen đi b6 rồi bố trí quân ở c5 thường là quân Mã hoặc bên Đen có thể Xc8 rồi mở cốt với c6 rồi cd,cd và Đen gây áp lực lên chốt c2.

·      Trường hợp bên Đen đi c5 ép buộc Trắng d5 thì thế yếu kém của chốt chồng rất khó khai thác , thông thường sẽ hoạt động bên cánh Vua , Nếu Đen không đi c5 bên Trắng phải giữ chốt ở c3 ,d4,e 4 và vị trí tích cực ở trung tâm đủ bù đắp cho thế yếu của chốt chồng .

Thí dụ : Botvinnik – Reshevsky , năm 1948 , ván cờ tứ Mã.

1.e4 e5 2.¤f3 ¤c6 3.¤c3 ¤f6 4.¥b5 ¥b4 5.0–0 0–0 6.d3 ¥xc3 7.bxc3 d6 8.¥g5 £e7 9.¦e1 ¤d8 10.d4 ¤e6 11.¥c1 ¦d8 12.¥f1 ¤f8?

Nhận xét :

-         Bên Trắng có vị trí chốt đứng tích cực ở trung tâm.

-         Bên Trắng có ưu thế hai Tượng và phát triển quân tốt hơn .

Đánh giá thế cờ : Bên Trắng có thế cờ tốt hơn .

13.¤h4! ¤g4? 14.g3 £f6 15.f3 ¤h6 16.¥e3 ¦e8 17.£d2 ¤g6 18.¤g2! ¥h3 19.¥e2 ¥xg2 20.¢xg2 d5 21.exd5 exd4 22.cxd4 ¤f5 23.¥f2 ¦ed8 24.c4 h5 25.h4 b5 26.£g5 £xg5 27.hxg5 h4? 28.¥d3 hxg3 29.¥xg3 ¤xd4? 30.¦ad1! c5 31.dxc6 ¤xc6 32.¥e4 ¦ac8 33.¦xd8+ ¤xd8 34.¥f5! ¦a8 35.¦e8+ ¢h7 36.cxb5 f6 37.¥c7 ¤e6 38.¦xa8 ¤xc7 39.¦xa7 ¤xb5 40.¦d7 fxg5 41.a4 1–0

·      Khi chốt d4 bị ép tiến tới thì cơ cấu chốt suy yếu .

Thí dụ : Szabo – Kotov , năm 1950 , phòng thủ Sicile.

1.e4 c5 2.¤f3 d6 3.d4 cxd4 4.£xd4 ¤c6 5.¥b5 a6 6.¥xc6+ bxc6 7.0–0 e5 8.£d3 ¥e7 9.¦d1 ¤f6 10.¥g5 0–0 11.¥xf6! gxf6 12.¤h4 ¢h8 13.¤d2 ¥g4! 14.¦e1 d5 15.¤f1 ¦g8 16.¤e3 ¥e6 17.c3 £a5 18.¤hf5 ¥f8

Nhận xét :

-         Bên trắng đã ngăn chặn cặp chốt chồng với Mf5.

-         Bên Đen có ưu thế hai Tượng và vị trí chốt tích cực ở trung tâm.

Đánh giá thế cờ : Hai bên ngang nhau .

19.¦ed1 £b5 20.£c2 £b7 21.¦d2 ¥c5 22.¦ad1 ¦ad8 23.¢h1 ¦d7 24.f3 ¦gd8? 25.exd5! cxd5 26.¤g4! e4 27.¤d4 f5 28.¤f6 ¦d6 29.¤b3! ¥e3 30.fxe4! ¥xd2 31.£xd2 fxe4 32.£d4 ¥f5 33.¦f1! £c8 34.¤xe4+ ¢g8 35.¤xd6 ¦xd6 36.£e5! ¥d3 37.£g3+ 1–0

·      Cơ cấu chốt chồng c3,c4,d4

·      Thường xảy ra trong các khai cuộc hiện đại hoặc trong vài biến của phòng thủ Nimzowitch.

-     Kế hoạch của bên Trắng :

·      Tiến chốt e 4 ,f4 với thế công bên cánh Vua .

·      Có thể khai thác ưu thế cặp Tượng ( phòng thủ Nimzowitch )

-      Kế hoạch của bên Đen :

·      Khai thác thế yếu kém của chốt chồng , lôi kéo bên Trắng đẩy d5? Rồi đặt Mã ở c5 và khai thác cột c với Xc8 và c6 .

·      Nếu bên Đen đẩy c5,e 5 thì bên Trắng khóa bằng nước d5 thế cờ cân bằng cho nên bên Đen có thể chơi như sau:

1.Cứ để yên chốt ở e6.

2.Ngăn chặn chốt chồng của bên Trắng với c5.

3.Tấn công vào chốt c4 với b5, Ta 6 và Mc6, Ma5, Xc8 và đe dọa cd mở cột

4.Bên Đen chống lại thế tấn công của bên Trắng ở cánh Vua bằng 1 trong 2 cách :

a. Nhập thành dài.

b.Nhập thành gần và ngăn chặn e 4 ,f4 của bên Trắng với nước f5.

Thí dụ 1 : Nimzowitch – Rosselli , năm 1925 ,khai cuộc Nimzowitch-Larsen.

1.¤f3 d5 2.b3 c5 3.e3 ¤c6 4.¥b2 ¥g4 5.h3 ¥xf3 6.£xf3 e5 7.¥b5 £d6 8.e4! d4 9.¤a3! f6! 10.¤c4 £d7 11.£h5+! g6 12.£f3 £c7 13.£g4 ¢f7 14.f4! h5 15.£f3 exf4 16.¥xc6! bxc6

Nhận xét :

·      Bên Đen hơn một chốt .

·      Bên Trắng có Mã mạnh ở c4.

·      Cánh Vua của bên Đen suy yếu trầm trọng.

Đánh giá thế cờ : Bên trắng ưu thế .

17.0–0 g5 18.c3 ¦d8 19.¦ad1 ¤e7 20.e5 ¤f5 21.cxd4 ¤xd4 22.£e4 ¥e7 23.h4! £d7 24.exf6 ¥xf6 25.hxg5 1–0

Thí dụ 2 : Botvinnik – Reshevsky , năm 1948 , phòng thủ Nimzowitch.

1.d4 ¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.e3 c5 5.a3 ¥xc3+ 6.bxc3 ¤c6 7.¥d3 0–0 8.¤e2 b6 9.e4 ¤e8! 10.¥e3? d6 11.0–0 ¤a5 

Nhận xét :

·      Bên Đen có kế hoạch tấn công chốt yếu c4 bằng Ta6 , Xc8 .

·      Bên Trắng không thể tấn công cánh Vua  với 12.f4 vì 12...f5!hạn chế cặp Tượng của bên Trắng và nước đẩy f5.

Đánh giá thế cờ : Bên Đen có thế cờ tốt hơn .

12.¤g3 ¥a6 13.£e2 £c7! 14.f4? f5! 15.¦ae1 g6! 16.¦d1 £f7 17.e5 ¦c8 18.¦fe1 dxe5? 19.dxe5 ¤g7 20.¤f1 ¦fd8 21.¥f2 ¤h5! 22.¥g3 £e8 23.¤e3 £a4 24.£a2 ¤xg3 25.hxg3 h5? 26.¥e2? ¢f7 27.¢f2 £b3 28.£xb3 ¤xb3 29.¥d3 ¢e7? 30.¢e2 ¤a5 31.¦d2 ¦c7? 32.g4! ¦cd7 33.gxh5 gxh5 34.¦ed1?? h4! 35.¢e1 ¤b3 36.¤d5+ exd5 37.¥xf5 ¤xd2 38.¦xd2 dxc4 39.¥xd7 ¦xd7 40.¦f2 ¢e6 41.¦f3 ¦d3 42.¢e2 0–1

Thí dụ 3 : Geller – Lisitsin , năm 1955 , phòng thủ Nimzowitch.

1.d4 ¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.e3 c5 5.¥d3 ¤c6 6.a3 ¥xc3+ 7.bxc3 d6 8.¤e2 b6 9.0–0 £d7 10.e4 ¥a6 11.¥g5 0–0–0

Nhận xét :

·      Bên Đen có kế hoạch gây sức ép lên chốt c4 bằng nước ¤a5 , £a4.

·      Bên Trắng ưu thế hai Tượng và có khả năng tấn công cả hai cánh sau việc hi sinh chốt.

Đánh giá thế cờ : Bên Trắng có thế cờ tốt hơn.

12.¤c1! ¤a5 13.¤b3! £a4 14.¤xa5 £xa5 15.£c2 h6 16.¥d2 d5 17.cxd5 c4 18.¥e2 exd5 19.e5 ¤e4 20.¥e1 ¤g5 21.a4 ¥b7 22.h4 ¤e6 23.f4 ¥c6 24.f5 ¤c7 25.¥g3 ¥d7 26.£d2 ¢b7 27.h5 ¦c8 28.£c2 f6? 29.e6 ¥c6 30.¥d6 ¤e8 31.¥e7 ¢a8 32.¦fb1 ¦b8 33.¥f3 £a6 34.£c1 £b7 35.£a3 ¤c7 36.¥d6 ¦hd8 37.a5 b5 38.a6 £c8 39.¥f4 ¦b6 40.£e7 ¤xa6 41.£xg7 ¥b7 42.£xf6 b4 43.£e5 £c6 44.cxb4 ¤xb4 45.e7 ¦g8 46.f6 £e8 47.¦xb4! ¦xb4 48.£e6 £c8 49.£xc8+ ¦xc8 50.f7 1–0

TEST YOUR IQ MASTER

Đen đi

Đen đi

Đen đi

Trắng đi

                                                          HỒ VĂN HUỲNH

BÀI 40 CƠ CẤU CHỐT CHỒNG

BÀI 40  CƠ CẤU CHỐT CHỒNG

·      Cơ cấu chốt chồng  trên cột c .

Thường xảy ra trong phòng thủ Steinitz ván cờ Tây Ban nha .

-     Kế hoạch của bên Trắng :

·      Gây suy yếu cơ cấu chốt chồng với nước đột e 5 hoặc c5.Nếu bên Đen sau khi de hoặc dc thì sẽ có cặp chốt chồng cô lập trên cột mở.

·      Gây áp lực trên chốt c6 buộc bên Đen đi c5 rồi dùng Mã đóng ở tiền đồn d5.

-     Kế hoạch của bên Đen :

·      Lợi dụng cột e với việc đưa Mã đóng ở e 5. Nếu bên trắng đuổi Mã với nước f4 thì chốt e 4 sẽ trở thành mục tiêu tấn công của bên Đen.

·      Sử dụng cột b mở đưa xe ra Xb8 hoặc Hb8 gây sức ép lên chốt b2 .Nếu bên trắng đi b3 bên Đen có thể tấn công với a 5,a 4 hoặc chuẩn bị kỷ lưởng đột c5,c4 khi đã kiểm soát chặc ô d5.

Thí dụ : Boleslavsky – Fine , năm 1945 ,Khai cuộc Tây Ban Nha.

1.e4 e5 2.¤f3 ¤c6 3.¥b5 a6 4.¥a4 d6 5.c4 ¥d7 6.¤c3 g6 7.d4 exd4 8.¤xd4 ¥g7 9.¤xc6 bxc6 10.0–0 ¤e7

Nhận xét :

-         Bên Trắng đã sẳn sàng kế hoạch đột c5 bên Đen không thể đi 11...d5

-         Bên Đen chống đở thụ động , bên Trắng có thời giantấn công cánh Vua .

Đánh giá thế cờ : Bên Trắng ưu thế

11.c5! ¤c8 [11...d5? 12.exd5 cxd5 13.¤xd5 ¤xd5 14.£xd5 ¥xa4 15.£e4+] 12.¥e3 0–0 13.£d2 £e7 14.¦ad1 ¥e8 15.f4! f5 16.exf5 gxf5 17.¦fe1 dxc5 18.£f2 ¤d6 19.¥xc5 £d8 20.¥d4! ¥xd4 21.£xd4 £f6 22.¥b3+ ¢h8 23.£xf6+ ¦xf6 24.¦e7 ¦c8 25.¦de1 ¥g6 26.¦1e6 ¦xe6 27.¥xe6 ¦e8 28.¦xe8+ ¥xe8 29.¤a4 ¢g7 30.¤c5 a5 31.¢f2 ¥f7 32.¥xf7 ¢xf7 33.b3 h5 34.g3 ¢e7 35.¢e3 ¤b5 36.¤b7 c5 37.¤xa5 ¢d6 38.¤c4+ ¢d5 39.¢d3 ¤d6 40.¤xd6 cxd6 41.a3 1–0

·      Tương tự nhưng bên Đen sớm đi nước c5.

Thí dụ : Smyslov – Botvinnik , năm 1954.

Nhận xét :

-         Bên trắng chuẩn bị đột e5 nhưng đi ngay chưa được vì 12. e5

-         Cơ cấu chốt bên Đen yếu nhưng ưu thế  hai Tượng.

Đánh giá thế cờ : Bên Trắng có thế cờ tốt hơn.

12.¥g5 h6 13.¥h4 ¦e8 Ñen coù theå 13...¤d7 14.¥xe7 £xe7 15.¤d5 £d8 16.e5 dxe5 17.¤xe5 ¤f6! 18.¤e3 £d4 tieáp theo ¦d8 buø ñaép] 14.e5! dxe5 15.¦xe5! £xd1+ 16.¦xd1 ¥d6 17.¦xe8+ ¤xe8 18.¤d2 ¥e5! 19.¤b3 ¥xc3 20.bxc3 c4 21.¤c5 ¥c6 22.¦d8 g5! 23.¦xa8 ¥xa8 24.¥g3 a5 25.f3 f5 26.¥e5² 1–0  Botvinnik thua ván cờ nhưng bên Đen có thể hòa với 26…f4 27.¤e6 [27.¤a6 ¥b7]

Thí dụ 2 : Trvetkov – Pachman ,năm 1947 , khai cuộc Tây ban Nha.

1.e4 e5 2.¤f3 ¤c6 3.¤c3 ¤f6 4.¥b5 d6 5.d4 ¥d7 6.0–0 exd4 7.¤xd4 ¥e7 8.¥xc6 bxc6 9.f3 0–0 10.¥e3 ¦e8 11.£d2 £b8!

Nhận xét :

-         Bên Đen đang gây áp lực lên chốt b2 buộc bên Trắng đi b3 rồi chuẩn bị a5,a4 hoặc c5,c4.

-         Bên Trắng đóng các quân quanh trung tâm.

Đánh giá thế cờ : Hai bên ngang nhau.

12.b3 a5 13.¤de2 £b4! 14.¤f4 £b7! 15.¦ad1 ¦ed8 16.£f2 ¥f8 17.¦d3 c5 18.¦fd1 ¦e8 19.g4? ¥c6 20.g5 ¤d7 21.£g3 a4 22.¦3d2 axb3 23.axb3 ¦a3! 24.¤fd5 ¦e6 25.h4 ¥xd5 26.¤xd5 c4! 27.¥d4 cxb3 28.cxb3 ¦xb3 29.h5 ¤e5?? [29...¦xe4! 30.¤f6+¤xf6 31.gxf6 ¦xd4 32.¦xd4–+ ¦xf3 33.£g2 £b3  Pachman đã tính thế biến nầy nhưng ông sơ 30.¥xg7 ¥xg7?? 31.¤f6+  ông không thấy 30...¢xg7 ï] 30.¥xe5 ¦xe5 31.h6 ¦b1 32.hxg7 ¥xg7 33.¤f6+ ¢h8 34.£xe5! 1–0

Khi chốt chồng ở cánh Vua với chốt ở e 3,f3,f2 vấn đề chiến lược cũng giống như trên nếu cả hai đều nhập thành Xa . Còn cả hai nhập thành gần bên có chốt chồng có thể lợi dụng cột g mở để tấn công Vua đối phương.

Thí dụ : Smyslov – Stahlberg , năm 1950 ,phòng thủ Pháp.

1.e4 e6 2.d4 d5 3.¤c3 ¤f6 4.¥g5 dxe4 5.¤xe4 ¥e7 6.¥xf6 ¥xf6 7.¤f3 ¤d7 8.¥c4 0–0 9.£e2 ¤b6 10.¥b3 ¥d7 11.0–0 ¥a4? 12.¤xf6+! gxf6 13.c4! ¥xb3 14.axb3 c6

Nhận xét :

-         Cánh Vua bên Đen yếu, các quân đứng ở vị trí không thuận lợi.

-         Bên Trắng có kế hoạch tấn công chốt f6 buộc Đen đi f5 , rồi chiếm ô e5 làm tiền đồn , nếu Đen đi f6 thì chốt e6 yếu .

Đánh  giá thế cờ : Bên Trắng ưu thế .

15.£e3! ¢h8 16.¤d2 ¦g8 17.¤e4 ¤c8? 18.£f4! ¦g6 19.¦fd1 ¤e7 20.¤xf6 ¤f5 21.¤h5? £g5 22.£xg5 ¦xg5 23.¤g3 ¤xg3 24.hxg3 a6² 25.¦d3 ¦d8 26.¦ad1 ¢g7 27.¢f1 ¦a5 28.¢e2 ¦a2 29.¦1d2 ¦a1 30.¦d1 ¦a2 31.¦3d2 h6 32.g4 a5? 33.¢d3 a4 34.bxa4 ¦xa4 35.b3 ¦a5 36.¢c3 h5 37.gxh5 ¦xh5 38.¦a1 ¢f6 39.g3 ¢e7 40.¦a7 ¦d7 41.¦e2 ¢d8 42.¦e4 ¦h1 43.¦a8+ ¢e7 44.¦b8 ¦f1 45.¦f4 ¦c1+ 46.¢b4 ¦d1 47.g4! b5 48.¢c5 ¦c1 49.¦c8 bxc4 50.bxc4 ¦d5+ 51.¢b4 ¦b1+ 52.¢c3 ¦c1+ 53.¢d3 ¦d7 54.¦xc6 e5 55.¦e4 ¦xd4+ 56.¦xd4 ¦d1+ 57.¢e4 exd4 58.¦a6 d3 59.¦a2! ¢d6 60.¢d4 d2 61.¢e3 ¦e1+ 62.¢xd2 ¦e4 63.¦a4! ¢c5 64.f3 ¦f4 65.¢e3 ¦f6 66.¢e4 ¦e6+ 67.¢f5 1–0

·      Cột mở g được sử dụng để tấn công với ¢h1, ¦g8 kết hợp với sự yểm trợ của các quân nhẹ .

Thí dụ : Szabo – Euwe , năm 1946 , Gambit Hậu.

1.d4 d5 2.c4 dxc4 3.¤f3 a6 4.e3 ¤f6 5.¥xc4 e6 6.0–0 c5 7.£e2 ¤c6 8.¦d1 b5 9.¥b3 c4 10.¥c2 ¤b4 11.¤c3 ¤xc2 12.£xc2 ¥b7 13.e4 b4 14.e5 bxc3 15.exf6 gxf6

Nhận xét :

-         Bên Đen có ưu thế hai Tượng, ¥b7  rất mạnh.

-         Vua bên Đen ở giữa , Xe Đen chiếm cột g dể dàng gây áp lực lên chốt g2 kết hợp với ¥b7.

Đánh giá thế cờ : Bên Đen ưu thế .

16.£a4+ £d7 17.£xc4 ¦c8 18.£e2 ¦g8 19.¤e1 £d5 20.f3 ¥d6 21.¢h1 £h5 22.h3 ¦g3 23.¥e3 ¢e7 24.£f1 ¦cg8! 25.bxc3 ¦xg2! 26.£xg2 ¦xg2 27.¢xg2 £g6+ 28.¢f2 ¥g3+ 29.¢e2 ¥xe1 30.¦xe1 £g2+ 31.¢d3 ¥xf3 32.a4 ¥e4+ 33.¢c4 £c2 34.d5 ¥xd5+ 35.¢b4 ¢d7 36.c4 £xc4+ 37.¢a5 £c3+ 38.¢xa6 ¥c4+ 39.¢b7 £b3+ 40.¥b6 £f3+ 41.¢b8 ¥a6 42.¦ed1+ ¢e8 0–1

·      Cơ cấu chốt với chốt cạnh chốt chồng nằm bên hàng 4.

·      Cơ cấu chốt nầy trong thực tế rất khó gặp.

Thí dụ :

1.e4 ¤f6 2.¤c3 d5 3.e5 d4 4.exf6 dxc3 5.bxc3 [5.fxg7!] 5...gxf6 6.d4 e5? [6...¥f5! rồi 7…e6]  

·      Thông thường chỉ một bên có chốt chồng thôi . nhìn hình chúng ta thấy ô c4 của bên Trắng và ô f5 của bên Đen là một điểm yếu nghiên trọng . Nó là điểm chiến lược hết sức quan trọng .

Thí dụ : Fischer – Addison , năm 1970 , ván cờ trung tâm .

1.e4 d5 2.exd5 £xd5 3.¤c3 £d8 4.d4 ¤f6 5.¥c4 ¥f5 6.£f3 £c8 7.¥g5! ¥xc2 8.¦c1 ¥g6 9.¤ge2 ¤bd7 10.0–0 e6 11.¥xf6! gxf6 12.d5 e5

Nhận xét :

-         Bên Đen lời chốt và có ưu thế hai Tượng.

-         Bên trắng phát triển quân tốt hơn .

-         Vị trí chốt của bên Đen rất yếu .

Đánh giá thế cờ : Bên Trắng ưu thế .

13.¥b5! ¥e7 14.¤g3 a6 15.¥d3! £d8 16.h4! h5 17.¥f5 ¤b6 18.¤ce4! ¤xd5 19.¦fd1 c6 20.¤c3 £b6 21.¦xd5! cxd5 22.¤xd5 £xb2 23.¦b1 £xa2 24.¦xb7 1–0

·      Khi chốt ngăn cản cơ cấu chốt chồng thì việc tấn công trực tiếp vào chốt chồng thì sẽ khó khăn hơn .

Thí dụ : Janowsky – Lasker ,năm 1909 , ván cờ tứ Mã.

1.e4 e5 2.¤f3 ¤c6 3.¤c3 ¤f6 4.¥b5 ¥b4 5.0–0 0–0 6.d3 d6 7.¥g5 ¥xc3 8.bxc3 ¤e7 9.¥c4 ¤g6 10.¤h4 ¤f4 11.¥xf4 exf4 12.¤f3 ¥g4 13.h3 ¥h5 14.¦b1 b6 15.£d2? ¥xf3 16.gxf3 ¤h5 17.¢h2 £f6 18.¦g1 ¦ae8 19.d4 ¢h8

Nhận xét :

-         Bên Trắng có hai cặp chốt chồng với một trung tâm nhìn thì rất mạnh nhưng lại bất động .

-         Bên Trắng kiểm soát cột g và Tượng mạnh hơn Mã .

-         Cánh Vua bên trắng bị suy yếu .

Đánh giá thế cờ : Bên Đen ưu thế về thế trận.

20.¦b5 £h6 21.¦bg5 f6 22.¦5g4 g6! 23.¥d3 ¦e7 24.c4? ¤g7! 25.c3 ¤e6 26.¥f1 f5 27.¦4g2 ¦f6 28.¥d3 g5! 29.¢h1 g4! 30.¥e2 ¤g5! 31.fxg4 f3 32.¦g3 fxe2 0–1

TEST YOUR IQ MASTER

Trắng đi

Đen đi

Trắng đi

Trắng đi

                                                             HỒ VĂN HUỲNH